คำถาม ผู้ถามกล่าวว่า : “สำหรับคำกล่าวของพวกมุชริกีนในอดีตที่ว่า : ((เราไม่ได้เคารพสักการะพวกเขา – รูปเจว็ด – เว้นแต่เพื่อให้พวกเขานำเราเข้าใกล้ชิดต่ออัลลอฮ์เท่านั้น)) พวกเขายอมรับว่าตนกำลังเคารพสักการะสิ่งเหล่านั้น…
แต่ผู้คนในยุคหลังกลับไม่ได้กล่าวว่าพวกเขากำลังทำอิบาดะฮ์ต่อบรรดาผู้ที่พวกเขาเรียกขอ แต่พวกเขากล่าวว่า : (( เราเพียงแสวงหาความจำเริญ (ตะบัรรุก) จากพวกเขาเท่านั้น))
กรณีนี้จะพิจารณาอย่างไรครับ ?
คำตอบ ชัยค์อับดุลอะซีซ อิบนุบาซ رحمه الله ตอบว่า
การพิจารณานั้นต้องยึด ข้อเท็จจริงและความหมายของการกระทำ ไม่ใช่ยึดเพียง ชื่อเรียกหรือถ้อยคำที่นำมาใช้เรียกการกระทำนั้น
ดังนั้น หากพวกเขากล่าวว่า : ((เราไม่ได้เคารพสักการะพวกเขา เราเพียงแสวงหาความจำเริญจากพวกเขาเท่านั้น))
คำกล่าวเช่นนี้ก็ไม่ได้เปลี่ยนแปลงข้อเท็จจริงของการกระทำ ตราบใดที่การกระทำของพวกเขายังคงเป็นเช่นเดียวกับการกระทำของบรรดามุชริกีนในอดีต แม้ว่าพวกเขาจะไม่ได้เรียกสิ่งนั้นว่า “อิบาดะฮ์” แต่เรียกว่า “ตะวัซซุล” หรือ “ตะบัรรุก” ก็ตาม
เพราะฉะนั้น การยึดเหนี่ยวหรือพึ่งพาสิ่งอื่นนอกเหนือจากอัลลอฮ์ การวิงวอนขอต่อผู้ที่เสียชีวิตแล้ว ไม่ว่าจะเป็นบรรดานบีหรือบรรดาคนดี การเชือดสัตว์ถวายแก่พวกเขา การสุญูดต่อพวกเขา หรือการร้องขอความช่วยเหลือจากพวกเขา ทั้งหมดนี้ถือเป็นการอิบาดะฮ์ แม้ว่าผู้กระทำจะเรียกสิ่งเหล่านี้ว่า “การรับใช้” หรือใช้ชื่อเรียกอื่นใดก็ตาม
เพราะหลักสำคัญในการพิจารณา ไม่ได้อยู่ที่ว่าพวกเขาเรียกการกระทำนั้นว่าอะไร แต่อยู่ที่ว่าการกระทำนั้นมีความหมายและข้อเท็จจริงอย่างไร ดังที่ได้กล่าวมาแล้ว
.
แหล่งที่มา ; เชค อับดุลอะซีซ บิน บาซ (ร่อฮิม่าฮุ้ลลอฮ์) ; มัจมัวอ์ อัลฟะตาวา (3/139)