คำถาม : ผู้ฟังท่านหนึ่งชื่อ ม. ศ. อ. จากประเทศเอริเทรีย ส่งคำถามมาว่า ในประเทศของเรามีผู้คนบางกลุ่มเชือดสัตว์ ณ หลุมฝังศพของบรรดาวะลีย์ เมื่อผมถามพวกเขาว่า “การเชือดสัตว์นั้นต้องกระทำเพื่ออัลลอฮ์ และต้องบริสุทธิ์ใจเพื่อพระองค์มิใช่หรือ? และการกระทำเช่นนี้เป็นการตั้งภาคีต่ออัลลอฮ์มิใช่หรือ?” พวกเขากลับไม่ยอมรับฟังคำพูดของผม จึงหวังว่าพวกเขาอาจจะรับฟังคำวินิจฉัยตามหลักศาสนาในเรื่องนี้ ขออัลลอฮ์ทรงประทานความสำเร็จแก่ท่าน และทรงตอบแทนความดีแก่ท่านด้วย
คำตอบ : ชัยคฺ อับดุลอะซีซ บิน บาซ ตอบว่า การเชือดสัตว์เพื่อสิ่งอื่นนอกจากอัลลอฮ์ ถือเป็นการตั้งภาคีต่ออัลลอฮ์ ไม่ว่าจะเชือด ณ หลุมฝังศพ หรือเชือดในสถานที่อื่นที่อยู่ห่างจากหลุมฝังศพก็ตาม หากผู้เชือดมีเจตนาใช้สัตว์ที่เชือดนั้นเป็นเครื่องบูชาเพื่อแสวงหาความใกล้ชิดต่อสิ่งถูกสร้าง ไม่ว่าจะเป็นดวงดาว รูปเคารพ ญิน บรรดาวะลีย์ หรือมลาอิกะฮ์ การกระทำดังกล่าวย่อมกลายเป็นการตั้งภาคีต่ออัลลอฮ์
ทั้งนี้ เนื่องจากอัลลอฮ์ตาอาลาตรัสไว้ในคัมภีร์อันยิ่งใหญ่ของพระองค์ว่า
“จงกล่าวเถิด แท้จริงการละหมาดของฉันและการเชือดสัตว์พลีของฉัน ชีวิตของฉันและความตายของฉัน ล้วนเป็นของอัลลอฮ์ พระผู้อภิบาลแห่งสากลโลก พระองค์ไม่มีภาคีใด ๆ สำหรับพระองค์ และด้วยสิ่งนี้เองฉันได้รับบัญชา และฉันคือคนแรกในหมู่ผู้ยอมจำนน”
และอัลลอฮ์ตาอาลายังตรัสในคัมภีร์อันยิ่งใหญ่ของพระองค์ โดยทรงดำรัสแก่นบีมุฮัมมัด ﷺ ว่า
“แท้จริง เราได้ประทานอัลเกาษัรแก่เจ้า ดังนั้น จงละหมาดเพื่อพระผู้อภิบาลของเจ้า และจงเชือดสัตว์พลี”
การเชือดสัตว์พลีเป็นอิบาดะฮ์เช่นเดียวกับการละหมาด ดังนั้น เมื่อการเชือดสัตว์เพื่อสิ่งอื่นนอกจากอัลลอฮ์ไม่เป็นที่อนุญาต การละหมาดเพื่อสิ่งอื่นนอกจากอัลลอฮ์ก็ไม่เป็นที่อนุญาตเช่นกัน ผู้ใดละหมาดให้แก่สิ่งถูกสร้าง หรือสุญูดให้แก่สิ่งถูกสร้าง ผู้นั้นได้ตั้งภาคี เช่นเดียวกัน หากผู้ใดเชือดสัตว์ให้แก่บรรดาวะลีย์ เพื่อมุ่งแสวงหาความใกล้ชิดต่อพวกเขา หรือเชือดให้แก่รูปเคารพ ญิน มลาอิกะฮ์ ดวงดาว หรือสิ่งถูกสร้างอื่นใด การกระทำดังกล่าวก็เป็นการตั้งภาคีเช่นกัน
ในทำนองเดียวกัน การมอบการเชือดสัตว์ การละหมาด การสุญูด หรือการบนบานต่อสิ่งอื่นนอกจากอัลลอฮ์ ล้วนเป็นการตั้งภาคีต่อพระองค์ ตัวอย่างเช่น บุคคลหนึ่งบนบานต่อวะลีย์คนหนึ่งว่า เขาจะเชือดสัตว์จำนวนหนึ่ง หรือบริจาคทานจำนวนหนึ่ง หรือจะสุญูด ละหมาด หรือถือศีลอดเพื่อวะลีย์ผู้นั้น ประเด็นสำคัญคือการบนบานต่อสิ่งอื่นนอกจากอัลลอฮ์ ไม่ว่าจะเป็นวะลีย์ ญิน หรือรูปเคารพ
เช่นเดียวกับผู้ที่กล่าวว่า “ฉันขอบนบานต่อหลุมฝังศพแห่งนั้น” หรือ “ต่อวะลีย์ท่านนั้น” ว่า ฉันจะบริจาคสิ่งนั้น จะถือศีลอดจำนวนเท่านั้น จะละหมาดจำนวนเท่านั้น หรือจะเชือดสัตว์จำนวนเท่านั้น การบนบานทั้งหมดนี้ถือเป็นการบนบานที่เป็นการตั้งภาคี
ดังนั้น การละหมาดเพื่อสิ่งอื่นนอกจากอัลลอฮ์ การสุญูดเพื่อสิ่งอื่นนอกจากอัลลอฮ์ การเชือดสัตว์เพื่อสิ่งอื่นนอกจากอัลลอฮ์ และการบนบานต่อสิ่งอื่นนอกจากอัลลอฮ์ ล้วนเป็นการตั้งภาคีต่ออัลลอฮ์
อย่างไรก็ตาม หากบุคคลหนึ่งละหมาดเพื่ออัลลอฮ์ ณ หลุมฝังศพ โดยมิได้มีเจตนาละหมาดให้แก่ผู้ที่อยู่ในหลุมฝังศพ เขาละหมาดเพื่ออัลลอฮ์ แต่เขาบนบานว่าจะละหมาด ณ หลุมฝังศพ เพราะเชื่อว่าการละหมาด ณ สถานที่แห่งนั้นมีคุณประโยชน์ มีผลบุญมากกว่า หรือมีความประเสริฐเป็นพิเศษ กล่าวคือ เขาไม่ได้มีเจตนาละหมาดให้แก่สิ่งถูกสร้าง และไม่ได้มีเจตนาเชือดสัตว์ให้แก่ผู้ที่อยู่ในหลุมฝังศพ แต่มีเจตนาเชือดสัตว์เพื่ออัลลอฮ์และละหมาดเพื่ออัลลอฮ์ เพียงแต่เชื่อว่าการกระทำดังกล่าว ณ หลุมฝังศพแห่งนี้มีคุณประโยชน์หรือได้รับผลบุญมากกว่า
กรณีเช่นนี้ถือเป็น บิดอะฮ์ จึงไม่เป็นที่อนุญาต เพราะเป็นหนทางที่นำไปสู่การตั้งภาคีต่ออัลลอฮ์ อย่างไรก็ตาม การกระทำดังกล่าวยังไม่ถือว่าเป็นการตั้งภาคี หากเจตนาของเขาคือการแสวงหาความโปรดปรานของอัลลอฮ์และแสวงหาความใกล้ชิดต่อพระองค์ แต่ถือเป็นบิดอะฮ์ เนื่องจากเขาประกอบอิบาดะฮ์ในสถานที่ที่ไม่อนุญาตให้ประกอบอิบาดะฮ์เช่นนั้น ไม่ว่าจะเป็นการละหมาดหรือการเชือดสัตว์
ยิ่งไปกว่านั้น การกระทำเช่นนี้อาจนำไปสู่การตั้งภาคีได้ เพราะเป็นหนทางที่อาจนำบุคคลไปสู่การเชือดสัตว์เพื่อผู้ที่อยู่ในหลุมฝังศพในท้ายที่สุด
แหล่งที่มา ; ฟะตาวา นูร อะลัดดัรบ ของชัยคฺ อับดุลอะซีซ บิน บาซ โดยการตรวจทานของอัช-ชุวัยอิร เล่ม 2 หน้า 10–12, คำถามที่ 2 จากเทปหมายเลข 307.