คำถาม : ขออัลลอฮ์ทรงตอบแทนความดีแก่ท่าน ท่านครับ น้ำมีกี่ประเภท และมีข้อวินิจฉัยอย่างไรเกี่ยวกับการอาบน้ำยกหะดัษใหญ่จากน้ำนิ่ง?
คำตอบ : ชัยคฺอิบนุ อุษัยมีน رحمه الله تعالى ตอบว่า:
น้ำมีเพียง สองประเภทเท่านั้น ไม่มีประเภทที่สาม ได้แก่
1.น้ำสะอาดที่ใช้ชำระได้ (ماء طهور)
2.น้ำไม่สะอาด (ماء نجس)
ส่วนน้ำไม่สะอาดนั้น คือ น้ำที่สิ่งสกปรกตามหลักศาสนา (นะญาซะฮ์) ทำให้ รส กลิ่น หรือสีของน้ำเปลี่ยนแปลงไป
ส่วนน้ำสะอาดที่ใช้ชำระได้ ก็คือ น้ำที่ไม่เข้าข่ายดังกล่าว
อนุญาตให้บุคคลอาบน้ำยกหะดัษใหญ่ด้วยน้ำนิ่งได้ แต่ที่ดีกว่าคือ ไม่ควรลงไปแช่ตัวในน้ำโดยตรง หากเป็นไปได้ควรใช้มือหรือภาชนะตักน้ำขึ้นมา แล้วอาบอยู่ภายนอก กล่าวคือ อาบอยู่นอกบริเวณที่น้ำขังหรือน้ำนิ่งรวมตัวกัน
ทั้งนี้หมายถึงกรณีที่น้ำนั้นเป็น น้ำนิ่ง ไม่มีน้ำอื่นไหลเข้ามาเพิ่มเติมหรือถ่ายเทอยู่ตลอดเวลา เช่น แอ่งน้ำที่อยู่ตามพื้นที่ชนบทหรือกลางทุ่ง
แต่หากมีน้ำอื่นไหลเข้ามาและมีการถ่ายเทหมุนเวียนอยู่เรื่อย ๆ เช่น น้ำในสระตามสวนที่มีน้ำไหลเข้ามาเติมอยู่เสมอ เช่นนี้ ไม่มีปัญหาแต่อย่างใด
เช่นเดียวกัน หากน้ำมีปริมาณมาก เช่น น้ำทะเลหรือน้ำในแม่น้ำ ก็ไม่มีปัญหาที่บุคคลจะอาบน้ำอยู่ในแหล่งน้ำนั้นโดยตรง
คำถาม : ในที่นี้มีคำถามอีกประการหนึ่งว่า: หากบุคคลหนึ่งตั้งเจตนาเพื่อยกหะดัษใหญ่ แล้วลงไปในน้ำ โดยน้ำได้ชำระทั่วทั้งร่างกายของเขา จากนั้นเขาขึ้นจากน้ำแล้ว บ้วนปากและสูดน้ำเข้าจมูก เขาสามารถละหมาดได้เลยโดยไม่ต้องทำวุฎูอ์อีกหรือไม่?
คำตอบคือ ได้ เขาสามารถละหมาดได้โดยไม่ต้องทำวุฎูอ์อีก เพราะเขาได้ปฏิบัติตามสิ่งที่อัลลอฮ์ทรงบัญชาแล้ว
ดังที่อัลลอฮ์ تعالى ตรัสว่า:
«﴿وَإِنْ كُنْتُمْ جُنُبًا فَاطَّهَّرُوا﴾» “และหากพวกเจ้าอยู่ในสภาพญะนาบ ก็จงชำระร่างกายให้สะอาด”
อัลลอฮ์มิได้ทรงกล่าวถึงการทำวุฎูอ์ไว้ในโองการนี้
อย่างไรก็ตาม จำเป็นต้องบ้วนปากและสูดน้ำเข้าจมูก เพราะทั้งสองส่วนนี้ถือว่าอยู่ในขอบเขตของสิ่งที่อยู่ภายนอก กล่าวคือ ช่องปากและภายในจมูกถือว่าอยู่ใน حكم الظاهر (ขอบเขตของอวัยวะภายนอก) ในประเด็นการอาบน้ำยกหะดัษใหญ่ ดังนั้นจึงจำเป็นต้องบ้วนปากและสูดน้ำเข้าจมูก
แต่ไม่ต้องสงสัยเลยว่า การอาบน้ำยกหะดัษใหญ่อย่างสมบูรณ์ นั้น คือ บุคคลอาบน้ำโดยเริ่มต้นด้วยการทำวุฎูอ์อย่างสมบูรณ์เสียก่อน จากนั้นจึงราดน้ำลงบนศีรษะของตน สามครั้ง แล้วจึงราดน้ำให้ทั่วร่างกายส่วนที่เหลือ
แหล่งที่มา ; ฟะตาวา นูร อะลัดดัรบ ของชัยคฺมุฮัมมัด บิน ศอลิหฺ อิบนุ อุษัยมีน رحمه الله تعالى เล่ม 7 หน้า 2.