คำถาม : มีการอะซานทางวิทยุกระจายเสียงก่อนอะซานของมัสยิดใกล้บ้านของเรา และดิฉันยังได้ยินเสียงอะซานจากที่ที่ไกลออกไป แต่ฉันไม่เข้าใจว่ามุอัซซินกล่าวว่าอะไร จากนั้นมีการอะซานจากมัสยิดอีกแห่งหนึ่ง ซึ่งอยู่ใกล้ดิฉันมากกว่าแห่งแรก แล้วต่อมาก็มีการอะซานครั้งที่สามจากมัสยิดที่ใกล้ดิฉันมากกว่าแห่งที่สอง , ดังนั้นแล้วอะซานใดกันคะ ที่ดิฉันจำเป็นต้องถือเป็นเกณฑ์ในการ เริ่มงดเว้นจากอาหาร (อิมซาก) หรือละศีลอด (อิฟฏอร) ?
คำตอบ : ด้วยพระนามของอัลลอฮ์ ผู้ทรงเมตตาปรานี ผู้ทรงกรุณาเสมอ บรรดาการสรรเสริญทั้งมวลเป็นของอัลลอฮ์ และขอความศานติและความจำเริญจงมีแด่ร่อซูลของอัลลอฮ์ รวมถึงครอบครัวของท่าน บรรดาเศาะหาบะฮ์ของท่าน และผู้ที่ดำเนินตามแนวทางของท่าน
แท้ที่จริงแล้ว ผู้ศรัทธาถูกบัญชาให้ ระมัดระวังในศาสนาของตนและให้ หลีกห่างจากสิ่งที่คลุมเครือ (ชุบฮะฮ์) , ดังนั้น เมื่อมุอัซซินทำการอะซานในช่วงเวลาพระอาทิตย์ตก เธอ (ผู้ถือศีลอด) ก็อย่าเพิ่งรีบละศีลอด จนกว่าจะมั่นใจได้ว่าเป็นการอะซานตรงตามเวลา ; เนื่องจากมุอัซซินบางคนอาจรีบเร่งทำการอะซานโดยไม่ตรวจสอบเวลาให้แน่ชัด หรืออาจเป็นเพราะนาฬิกาของเขาเดินล่วงหน้าไป
ดังนั้นอย่าเพิ่งรีบร้อน จนกว่าจะได้ยินการอะซานจาก สองหรือสามแห่ง แล้วจึงเกิดความมั่นใจ เว้นเสียแต่ว่า เธอจะทราบแน่ชัดว่า มุอัซซินที่อยู่ใกล้เธอเป็นผู้ที่ น่าเชื่อถือ (ซิเกาะฮ์) และเป็นผู้ที่ให้ความสำคัญกับเวลาอย่างรอบคอบ ในกรณีนี้ เธอก็สามารถยึดถือการอะซานของเขา และละศีลอดตามการอะซานนั้นได้
เช่นเดียวกันในช่วงเวลาศุบฮ์ (ฟัจญ์รฺ) เธอก็อย่ารับประทานอาหารต่อหลังจากได้ยินอะซานแล้ว เมื่อเธอได้ยินการอะซาน ก็ให้งดเว้นจากอาหารทันที และให้ถือเอาความระมัดระวังเป็นหลัก ; เนื่องจากช่วงเวลาศุบฮ์นั้นจำเป็นต้องใช้หลักการระมัดระวังโดยยึดการปฏิบัติตาม อะซานของมุอัซซินคนแรก , ส่วนในช่วงดวงอาทิตย์ตก ก็ต้องใช้ความระมัดระวังด้วยการ ไม่รีบละศีลอด ; เพราะมุอัซซินบางคนอาจอะซานก่อนเวลาหรือรีบเร่งโดยไม่ตรวจสอบให้แน่ชัด , ดังนั้นเธอจงยึดหลักความระมัดระวังในทั้งสองกรณี คือทั้งในเวลาศุบฮ์และในเวลาดวงอาทิตย์ตก
ในช่วงศุบฮ์ ให้รีบรับประทานซะฮูรให้เสร็จก่อน และใช้ความระมัดระวัง เพื่อว่าเมื่อถึงช่วงใกล้อะซานเธอจะได้เสร็จสิ้นจากทุกสิ่งแล้ว และเข้าสู่การถือศีลอดด้วยความมั่นใจ และปลอดพ้นจากการรับประทานอาหารในช่วงเวลาที่คลุมเครือ
ส่วนในช่วงดวงอาทิตย์ตก ก็อย่าเพิ่งรีบร้อนจนกว่าจะมั่นใจว่า มุอัซซินได้อะซานตรงตามเวลาจริง เว้นเสียแต่ว่า เธอจะรู้จักบุคคลที่น่าเชื่อถือเป็นที่รู้จักกันดีในเรื่องความน่าไว้วางใจและเขาได้ทำการอะซาน ในกรณีนี้ เธอก็สามารถยึดถือการอะซานของเขาได้ และไม่เป็นปัญหาแต่อย่างใด
แหล่งที่มา ; เชค อับดุลอะซีซ บิน บาซ (ร่อฮิม่าฮุ้ลลอฮ์) จากฟัตวา นูร อะลัดดัรบ์ (คำถามหมายเลข : 9091)