คำถาม :ผมเป็นผู้ป่วยโรคไต ต้องฟอกไตสัปดาห์ละ 3 ครั้ง และเมื่อผมนอนอยู่บนเตียงฟอกไต โดยมีท่อฟอกไตเชื่อมต่ออยู่ ผมต้องอยู่ในกระบวนการฟอกไตนานถึง 4 ชั่วโมง บางครั้งในระหว่างนั้นก็ถึงเวลาละหมาดมัฆริบ ซึ่งผมไม่สามารถขยับตัวจากที่นอนได้ และไม่สามารถอาบน้ำละหมาดได้ในสภาพเช่นนี้
ผมจะถือว่าเป็นผู้มีอุปสรรค ที่สามารถเลื่อนเวลาละหมาดจนกว่าจะพ้นเวลาหรือไม่? หรือผมควรละหมาดในสภาพนั้นโดยไม่อาบน้ำละหมาด ทั้งที่บางครั้งทิศทางที่ผมนอนอาจไม่ตรงกับกิบละฮ์ ขอความกรุณาให้คำแนะนำด้วยครับ
คำตอบ : ในกรณีเช่นนี้ สิ่งที่เหมาะสมตามหลักศาสนาคือการรวมละหมาดแบบ “รวมก่อน” (ญัมอ์ตักดีม คือรวมละหมาดอัศริในเวลาซุฮ์ริ) หรือ “รวมหลัง” (ญัมอ์ตะอ์คีร คือรวมละหมาดซุฮ์ริในเวลาอัศริ)
หากการฟอกไตเกิดขึ้นในช่วงเวลาละหมาดแรก (เช่น มัฆริบ) ก็สามารถรวมละหมาดมัฆริบกับอิชาอ์แบบรวมก่อนได้ แต่ถ้าการฟอกไตเริ่มก่อนเวลามัฆริบ หรือในช่วงต้นของเวลามัฆริบ และไม่สามารถละหมาดก่อนการฟอกไตได้ ซุนนะฮ์ คือการรวมละหมาดมัฆริบกับอิชาแบบรวมหลัง เพราะคุณเป็นผู้ป่วย และนี่คือหลักการเดียวกับผู้ป่วยทั่วไป
เช่นเดียวกับผู้เดินทาง หากเขาออกเดินทางในช่วงเวลาละหมาดแรก ก็สามารถรวมละหมาดแบบ รวมก่อนได้ แต่ถ้าออกเดินทางก่อนเวลาละหมาดแรก ก็รวมละหมาดแบบรวมหลังได้ และนี่คือสิ่งที่มีหลักฐานจากท่านนบี ศ็อลลัลลอฮุอะลัยฮิวะซัลลัม
หลักการเดียวกันนี้ใช้ได้กับการรวมละหมาดซุฮ์ริกับอัศร์ สำหรับผู้ป่วยและผู้เดินทางเช่นกัน
ขออัลลอฮ์ทรงประทานการรักษาและความปลอดภัยจากความเจ็บป่วยทั้งปวงแก่ท่านและมุสลิมทุกคน
แหล่งที่มา; หนังสือ “ฟะตาวา อัตฎิบ วัลมัรฎอ” ฟัตวาโดย เชคอับดุลอะซีซ อิบนุบาซ ร่อฮิมะฮุ้ลลอฮ์ หน้าที่ 59-60