คำถาม : ผู้ถามกล่าวว่า ปัจจุบันมีผู้คนจำนวนมากละเลยการละหมาด ท่านเห็นว่าอะไรคือสาเหตุของเรื่องนี้ และมีวิธีการใดบ้างที่จะนำมาใช้เพื่อให้มุสลิมกลับมาให้ความสำคัญกับการละหมาดอีกครั้ง อินชาอัลลอฮ์?
คำตอบ : ชัยค์มุฮัมมัด อิบนุ ศอลิห์ อัล-อุษัยมีน رحمه الله ตอบว่า
สาเหตุของเรื่องนี้มีหลายประการ และมีอยู่มากมาย โดยสาเหตุที่สำคัญที่สุดประการหนึ่งคือ การปฏิบัติตามอารมณ์ใฝ่ต่ำและความปรารถนาของตนเอง
ด้วยเหตุนี้ อัลลอฮ์ ตะอาลา จึงทรงกล่าวถึงการละเลยการละหมาดควบคู่กับการปฏิบัติตามอารมณ์ใฝ่ต่ำ
พระองค์ตรัสว่า
﴿فَخَلَفَ مِنْ بَعْدِهِمْ خَلْفٌ أَضَاعُوا الصَّلَاةَ وَاتَّبَعُوا الشَّهَوَاتِ فَسَوْفَ يَلْقَوْنَ غَيًّا إِلَّا مَنْ تَابَ وَآمَنَ﴾
ความหมาย: “แล้วภายหลังจากพวกเขา ก็มีคนรุ่นหลังที่เลวทรามเข้ามาสืบทอด พวกเขาละเลยการละหมาด และปฏิบัติตามอารมณ์ใฝ่ต่ำ ดังนั้น พวกเขาจะได้พบกับความหายนะ เว้นแต่ผู้ที่กลับเนื้อกลับตัวและศรัทธา”
(ซูเราะฮ์มัรยัม 19:59–60)
อีกสาเหตุหนึ่งก็คือ ผู้คนขาดความรู้เกี่ยวกับความเป็นจริงและความสำคัญของการละหมาด พวกเขาไม่รู้ถึงประโยชน์ของการละหมาด ไม่รู้ถึงความประเสริฐของมัน ไม่รู้ถึงผลบุญที่จะได้รับ และไม่รู้ถึงสถานะของการละหมาด ณ ที่อัลลอฮ์ ผู้ทรงเกรียงไกรและทรงสูงส่ง
นอกจากนี้ ยังมีสาเหตุอื่น ๆ อีกมากมายที่ทำให้ผู้คนจำนวนไม่น้อยมองการละหมาดเป็นเรื่องเล็กน้อย และไม่ให้ความสำคัญกับมันเท่าที่ควร
อีกสาเหตุหนึ่งที่ทำให้ผู้คนละเลยการละหมาดก็คือ มุสลิมจำนวนมาก เมื่อพวกเขาละหมาด พวกเขากลับละหมาดเพียงเพราะเป็นกิจวัตรที่ต้องทำเท่านั้น เราขอวิงวอนต่ออัลลอฮ์ให้ประทานการอภัยและความปลอดภัยแก่เราและพวกเขาด้วยเถิด
กล่าวคือ พวกเขาละหมาดเพียงด้วยการเคลื่อนไหวของร่างกาย เป็นเพียงการปฏิบัติของอวัยวะภายนอกเท่านั้น แต่หัวใจไม่ได้มีส่วนร่วมในการละหมาดด้วย
แทบจะไม่พบว่าพวกเขามีความนอบน้อม มีความสงบสำรวม หรือมีความถ่อมตนต่อหน้าอัลลอฮ์ ผู้ทรงเกรียงไกรและทรงสูงส่ง
พวกเขาแทบไม่ได้ตระหนักถึงความหมายของถ้อยคำที่ตนเองกล่าวในการละหมาด และไม่ได้ตระหนักถึงความหมายของสิ่งที่ตนเองกำลังกระทำด้วย
ด้วยเหตุนี้ เมื่อพวกเขาออกจากการละหมาด พวกเขาจึงไม่ได้รับประโยชน์ใด ๆ จากการละหมาดนั้นเลย
หัวใจของพวกเขาไม่ได้รับแสงสว่างเพิ่มขึ้น อีมานของพวกเขาไม่ได้เพิ่มพูนขึ้น และพวกเขาก็ไม่ได้รับการยับยั้งจากการกระทำที่น่ารังเกียจและความชั่วช้า
ทั้งหมดนี้เกิดขึ้นเพราะพวกเขาละหมาดด้วยร่างกายที่ปราศจากจิตวิญญาณ
แต่หากพวกเขาให้สิทธิของการละหมาดอย่างครบถ้วน ด้วยการมีความนอบน้อม การมีหัวใจจดจ่ออยู่กับการละหมาด การหันกลับไปหาอัลลอฮ์ และการที่มนุษย์ตระหนักว่าตนเองกำลังยืนอยู่ต่อหน้าพระผู้อภิบาลของตนเองแล้ว แน่นอนว่า พวกเขาจะรักการละหมาด คุ้นเคยกับการละหมาด และหัวใจของพวกเขาจะโน้มเอียงและปรารถนาที่จะละหมาด
ด้วยเหตุนี้ ท่านนบี ﷺ จึงกล่าวว่า
«وَجُعِلَتْ قُرَّةُ عَيْنِي فِي الصَّلَاةِ»
“และความรื่นรมย์แห่งดวงตาของฉันถูกทำให้มีอยู่ในการละหมาด”
กล่าวคือ การละหมาดเป็นสิ่งที่ทำให้ท่านนบี ﷺ มีความสุข ความสบายใจ และความชื่นบานในหัวใจ
แหล่งที่มา ; ฟะตาวา นูรุน อะลัดดัรบ์ ของชัยค์ อิบนุอุษัยมีน เล่ม 8 หน้า 2