คำถาม : มีหะดีษของท่านนบี ﷺ บางบทที่ห้ามการกินและดื่มในขณะที่ยืน ขณะเดียวกันก็มีหะดีษอีกบางบทที่อนุญาตให้บุคคลกินและดื่มในขณะที่ยืน ดังนั้น ความหมายของเรื่องนี้คือ เราไม่ควรกินและดื่มในขณะที่ยืนใช่หรือไม่? หรือว่าควรกินและดื่มในขณะที่นั่ง? และหะดีษบทใดที่ควรยึดถือปฏิบัติมากกว่ากัน?
คำตอบ : บรรดาหะดีษที่กล่าวถึงเรื่องนี้ล้วนเป็นหะดีษเศาะฮีหฺ มีรายงานจากท่านนบี ﷺ ว่า ท่านห้ามการดื่มในขณะที่ยืน และการกินก็มีหลักการเช่นเดียวกัน ขณะเดียวกันก็มีรายงานจากท่าน ﷺ ว่า ท่านเคยดื่มในขณะที่ยืน ดังนั้น เรื่องนี้เป็นเรื่องที่มีความยืดหยุ่น และรายงานทั้งหมดล้วนถูกต้องทั้งสิ้น วัลฮัมดุลิ้ลละห์
การห้ามดังกล่าวเป็นการห้ามในลักษณะ มักรูฮฺ (ไม่ส่งเสริมให้กระทำ) ดังนั้น หากบุคคลมีความจำเป็นต้องกินหรือดื่มในขณะที่ยืน ก็ไม่มีความผิดแต่อย่างใด
และมีหลักฐานยืนยันจากท่านนบี ﷺ ว่า ท่านเคยดื่มทั้งในขณะที่นั่งและในขณะที่ยืน ดังนั้น หากบุคคลมีความจำเป็นต้องทำเช่นนั้น ก็ไม่มีข้อห้ามที่จะกินในขณะที่ยืน หรือดื่มในขณะที่ยืน
อย่างไรก็ตาม หากเขานั่งกินหรือนั่งดื่ม ย่อมประเสริฐและเหมาะสมกว่า
และมีหลักฐานยืนยันว่า ท่านนบี ﷺ เคยดื่มน้ำซัมซัมในขณะที่ยืน อีกทั้งมีรายงานจากท่านอะลี رضي الله عنه ว่า ท่านนบี ﷺ เคยดื่มทั้งในขณะที่ยืนและในขณะที่นั่ง
ดังนั้น เรื่องนี้เป็นเรื่องที่มีความยืดหยุ่น การดื่มในขณะที่นั่งและการกินในขณะที่นั่งนั้นย่อมประเสริฐกว่าและเหมาะสมกว่า แต่หากบุคคลดื่มในขณะที่ยืน ก็ไม่มีความผิด เช่นเดียวกัน หากเขากินในขณะที่ยืน ก็ไม่มีความผิดแต่อย่างใด
แหล่งที่มา ; มุจญ์มูอฺ ฟะตาวา วะมะกอลาต อัช-ชัยคฺ อิบนุ บาซ เล่ม 25 หน้า 275
https://binbaz.org.sa/fatwas/20057/%D8%AD%D9%83%D9%85-%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%83%D9%84-%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%B4%D8%B1%D8%A8-%D9%88%D8%A7%D9%82%D9%81%D8%A7