คำถาม : ท่านเชคผู้ทรงคุณวุฒิ (ขออัลลอฮ์ทรงประทานความสำเร็จแก่ท่าน) ปัจจุบันนี้มีนักฟุตบอลบางคน เมื่อทีมของตนได้รับชัยชนะก็มักทำการสุญูดเพื่อขอบคุณอัลลอฮ์ โดยอ้างว่าเป็นการแสดงความขอบคุณต่อพระองค์ การกระทำเช่นนี้ถือว่าเป็นสิ่งที่ศาสนาบัญญัติไว้หรือไม่ ? และชัยชนะในการแข่งขันฟุตบอลถือเป็นความโปรดปราน (ที่สมควรทำสุญูดหรือไม่) ?
คำตอบ : เชคอับดุลอะซีซ อิบนุบาซ (ร่อฮิมะฮุ้ลลอฮ์) : บรรดานักวิชาการส่วนใหญ่มีความเห็นว่า การให้สลามครั้งเดียวนั้นเป็นสิ่งที่จำเป็น (วาญิบ) โดยให้ผินหน้าไปทางขวา อย่างไรก็ตาม ทัศนะที่ถูกต้องที่สุดคือจำเป็นต้องให้สลามสองครั้ง แม้จะขัดกับทัศนะของนักวิชาการส่วนใหญ่ก็ตาม
เพราะท่านนบี ﷺ ได้ให้สลามสองครั้ง และกล่าวว่า: “พวกท่านจงละหมาดเหมือนกับที่พวกท่านเห็นฉันละหมาด”
ดังนั้น สิ่งที่จำเป็นคืออิหม่าม มะอฺมูม และผู้ที่ละหมาดคนเดียว ต้องให้สลามสองครั้ง โดยวิธีที่ประเสริฐที่สุดคือให้ผินหน้าไปทางขวาแล้วกล่าวว่า: “อัสลามุอะลัยกุม วะเราะมะตุลลอฮฺ” จากนั้นให้ผินหน้าไปทางซ้ายแล้วกล่าวเช่นเดียวกัน นี่คือสิ่งที่ถูกบัญญัติไว้ และเป็นสิ่งที่จำเป็นตามทัศนะที่ถูกต้องที่สุดของเหล่านักวิชาการ สำหรับการหันหน้าไปทางขวาและทางซ้ายนั้นถือว่าเป็นเรื่องที่ส่งเสริม (มุสตะฮับ) และเป็นวิธีที่ประเสริฐกว่า
ส่วนการผินตัว (ออกจากทิศกิบละฮฺ) หลังจากให้สลามทั้งขวาและซ้ายแล้ว: สามารถทำได้โดยไม่มีความผิด ท่านนบี ﷺ เคยผินตัวออกจากทิศกิบละฮฺทั้งทางขวาและทางซ้าย ซึ่งล้วนมีฮาดีษยืนยันทั้งนั้น ท่านนบี ﷺ เคยผินตัวไปทางขวาบ้างและไปทางซ้ายบ้างจากตำแหน่งที่ท่านละหมาด
คำถาม : แต่ถ้าหากเขาเริ่มให้สลามไปทางซ้ายก่อน จะถือว่าเป็นอะไรไหม?
คำตอบ : ใช้ได้ (ถือว่าละหมาดเสร็จสิ้นแล้ว) แต่เขาได้กระทำผิดไปจากแบบอย่าง (สุนนะฮฺ)ของท่านนบี ﷺ
คำถาม : หมายความว่าเขาจะไม่มีความผิดใช่ไหมครับ?
คำตอบ ไม่มีความผิด การละหมาดใช้ได้ แต่เขาได้ทำผิดไปจากสุนนะฮฺ ในเรื่องของการผินตัว (ออกจากทิศกิบละฮฺ) เป็นเรื่องส่งเสริมไม่ถึงขั้นบังคับ
และเรื่องหนึ่งที่อาจจะยังไม่ทราบกันดี คือกรณีที่อิหม่ามให้สลามแล้ว ตามสุนนะฮฺอิหม่ามควรผินหน้ามาทางมะอฺมูม และไม่ควรหันหน้าไปทางทิศกิบละฮฺนานเกินไป เพราะการที่เขาหันหลังให้ผู้ตามตอนละหมาดนั้นเป็นเพราะความจำเป็นในขณะละหมาด เมื่อละหมาดเสร็จแล้วความจำเป็นนั้นก็หมดไป จึงเป็นสิ่งที่ถูกบัญญัติให้อิหม่ามผินหน้าไปหามะอฺมูม และหันใบหน้าของเขาไปด้านหน้าของพวกมะอฺมูม นี่คือมารยาทที่ถูกต้องตามหลักศาสนา”
“ทว่า (การผินหน้ามาหามะอฺมูม) นั้น จะกระทำหลังจากที่อิหม่ามกล่าวว่า: ‘อัสตัฆฟิรุลลอฮฺ’ 3 ครั้ง, ‘อัลลอฮุมมะ อันตัสสะลาม, วะมินกัสสะลาม, ตะบาร็อกตะ ยา ซัลญะลาลิ วัลอิกรอม
อิหม่ามจะกล่าวถ้อยคำเหล่านี้ก่อน จากนั้นจึงผินตัวมาหาผู้ตามและหันหน้าเผชิญกับพวกเขาโดยตรง ซึ่งจะผินตัวไปทางขวาหรือทางซ้ายก็ได้ แต่ต้องเป็นการหันไปเผชิญหน้ากับพวกเขาจริงๆ จากนั้นจึงค่อยอ่านบทซิกรุลลอฮฺส่วนที่เหลือต่อไป
เมื่อผินหน้ามาแล้ว ให้อ่านบทซิกรุลลอฮฺที่เหลือ ได้แก่: “ลาอิลาฮะ อิลลัลลอฮุ วะห์ดะฮู ลาชะรีกะละฮฺ, ละฮุลมุลกุ วะละฮุลฮัมดุ, วะฮุวะ อะลา กุลลิชัยอิน เกาะดีร, ลาเฮาล่า วะลา กุววะตะ อิลลา บิลลาฮฺ, ลาอิลาฮะ อิลลัลลอฮฺ, วะลา นะอฺบุทุ อิลลา อียาฮุ, ละฮุนนิอฺมะตุ วะละฮุลฟัฎลุ วะละฮุษษะนาอุลหะสัน, ลาอิลาฮะ อิลลัลลอฮฺ, มุคลิศีนะ ละฮุดดีนะ วะเลา กะริฮัล กาฟิรูน, อัลลอฮุมมะ ลามานิอะ ลิมา อะอฺตัยตะ, วะลา มุอฺฏิยะ ลิมา มะนะอฺตะ, วะลา ยันฟะอุดะญัดดุ มินกัลญัดดุ”
มีรายงานยืนยันจากท่านนบี ﷺ ว่าท่านจะกล่าวบทนี้หลังจากให้สลามในละหมาดซุฮฺริ, อัศริ, มัฆริบ, อิชาอ์ และฟัจญ์ริ ดังนั้น จึงถือเป็นสุนนะฮฺสำหรับมะอฺมูม อิหม่าม และผู้ที่ละหมาดคนเดียวที่จะอ่านซิกรุลลอฮฺตามบทบัญญัตินี้
จากนั้นให้กล่าว: “ซุบฮานัลลอฮฺ, อัลฮัมดุลิลลาฮฺ, อัลลอฮุอักบัร” อย่างละ 33 ครั้ง (รวมเป็น 99) นี่คือวิธีที่ประเสริฐที่สุด แล้วตบท้ายด้วยการกล่าวว่า: “ลาอิลาฮะ อิลลัลลอฮุ วะห์ดะฮู ลาชะรีกะละฮฺ, ละฮุลมุลกุ วะละฮุลฮัมดุ, วะฮุวะ อะลา กุลลิชัยอิน เกาะดีร”
มีหะดีษระบุว่า ผู้ใดกล่าวเช่นนี้ความผิดของเขาจะถูกอภัยให้แม้จะมีมากเท่าฟองคลื่นในทะเล ซึ่งถือเป็นความโปรดปรานที่ยิ่งใหญ่ หรือหากจะเลือกกล่าวว่า “ซุบฮานัลลอฮฺ, อัลฮัมดุลิลลาฮฺ, วะลาอิลาฮะ อิลลัลลอฮฺ, อัลลอฮุอักบัร” จำนวน 25 ครั้งก็ได้ ซึ่งถือเป็นรูปแบบหนึ่งของการซิกรุลลอฮฺ ทั้งหมดนี้ล้วนเป็นสิ่งที่ถูกบัญญัติไว้และมีความประเสริฐกว่า”
คำถาม : มีบางคนกล่าวในประเด็นการที่อิหม่ามผินตัวมาหามะอฺมูม ว่า: “ไม่อนุญาตให้มะอฺมูมออกจากมัสยิดจนกว่าอิหม่ามจะผินตัวมาหาพวกเขา” ประเด็นนี้ถูกต้องหรือไม่ครับ?
อาจจะเป็นไปได้ (ในแง่ความเห็น) แต่ทัศนะที่ใกล้เคียงความจริงที่สุดคือ ไม่ถูกต้อง อย่างไรก็ตาม เป็นเรื่องที่ส่งเสริมให้ทำ (มุสตะฮับ) และสิ่งที่ประเสริฐที่สุดสำหรับมะอฺมูมคืออย่าเพิ่งรีบออกไปก่อน ด้วยเหตุที่ท่านนบี ﷺ กล่าวว่า: “แท้จริงฉันเป็นอิหม่ามของพวกท่าน ดังนั้นพวกท่านอย่าได้รีบเร่งก่อนฉันในการรุกัวอฺ การสุญูด การยืน หรือการผินตัว (ออกจากละหมาด)”
ซึ่งคำว่า “การผินตัว” (อัลอินศิรอฟ) ในหะดีษนี้ โดยส่วนใหญ่แล้วหมายถึง “การให้สลาม” ไม่ใช่หมายถึงการที่อิหม่ามผินตัวมาหามะอฺมูม โดยคำว่า “การผินตัว” ในที่นี้ก็เหมือนกับที่ท่านเษาบานเคยกล่าวว่า: “เมื่อท่านนบี ﷺ ผินตัวออกจากการละหมาด ท่านจะกล่าวขออภัยโทษ (อิสติฆฟาร) 3 ครั้ง” ซึ่งคำว่า “ผินตัว” ในที่นี้หมายถึง “การให้สลาม”
ส่วนการที่อิหม่ามจะผินตัวมาหามะอฺมูมนั้น สิ่งที่ประเสริฐที่สุดคือให้มะอฺมูมอดทนรอจนกว่าอิหม่ามจะหันมาหานั่นแหละคือสิ่งที่ดียิ่งกว่า แต่ถ้าหากพวกเขาจะลุกออกไปก่อนหน้านั้น ก็ดูเหมือนว่าจะไม่มีความผิด อันใด เพราะคำว่า “การผินตัว” ในหะดีษนั้นหมายถึงการให้สลามนั่นเอง นี่คือสิ่งที่ปรากฏชัดเจนที่สุดจากหะดีษต่างๆ
แหล่งที่มา ; เชคอับดุลอะซีซ อิบนุบาซ (ร่อฮิมะฮุ้ลลอฮ์)
https://binbaz.org.sa/fatwas/4972/%D8%A7%D8%AD%D9%83%D8%A7%D9%85-%D8%A7%D9%84%D8%B3%D9%84%D8%A7%D9%85-%D9%88%D8%A7%D9%84%D8%A7%D9%86%D8%B5%D8%B1%D8%A7%D9%81-%D8%A8%D8%B9%D8%AF-%D8%A7%D9%86%D8%AA%D9%87%D8%A7%D8%A1-%D8%A7%D9%84%D8%B5%D9%84%D8%A7%D8%A9