คำถาม บุคคลที่มีหนี้สินอยู่ หากไปทำฮัจญ์ ฮัจญ์ของเขาจะถือว่าใช้ได้หรือไม่?
คำตอบ เชคอับดุลอะซีซ อิบนุบาซ ร่อฮิม่าฮุ้ลลอฮ์ ได้ตอบว่า
ใช้ได้ ฮัจญ์ของเขาถือว่าใช้ได้ แต่เขาควรเริ่มต้นด้วยการชำระหนี้ก่อน เพราะหนี้เป็นสิทธิที่สำคัญมากที่สุดในบรรดาสิทธิต่างๆของมนุษย์ด้วยกัน ส่วนฮัจญ์นั้น จะไม่เป็นวาญิบ (ข้อบังคับ) เว้นแต่เมื่อมีความสามารถ(ทางด้านทุนทรัพย์และร่างกาย) และตราบใดที่เขายังเป็นลูกหนี้ และไม่มีทรัพย์สินเพียงพอที่จะใช้ชำระหนี้และใช้ไปทำฮัจญ์ได้พร้อมกัน อัลลอฮ์ก็ไม่ได้ทรงบังคับให้เขาทำฮัจญ์ นี่คือความเมตตาของอัลลอฮ์
ดังที่อัลลอฮ์ ตรัสว่า: “และเป็นหน้าที่ต่ออัลลอฮ์ที่มนุษย์ต้องไปทำฮัจญ์ยังบ้าน (กะอ์บะฮ์) สำหรับผู้ที่มีความสามารถไปถึงได้” (อาละอิมรอน: 97)
ผู้ที่มีหนี้ซึ่งถึงกำหนดชำระแล้ว และไม่มีทรัพย์พอที่จะชำระหนี้และทำฮัจญ์ได้ ถือว่าเป็นผู้ไม่มีความสามารถ และไม่ถูกบังคับให้ทำฮัจญ์ ดังนั้นให้เขาเริ่มต้นด้วยการชำระหนี้ก่อน และให้เงินแก่เจ้าหนี้ หากเป็นหนี้ที่ถึงกำหนดแล้ว โดยนำเงินที่เขาจะใช้ไปทำฮัจญ์ เอาไปชำระหนี้แก่เจ้าหนี้ก่อน
แต่หากเขาไม่ใส่ใจเรื่องดังกล่าว แล้วไปทำฮัจญ์ โดยที่ยังไม่ได้ชำระหนี้ให้เจ้าหนี้ก่อน ฮัจญ์ของเขาก็ยังถือว่าใช้ได้ แต่เขาได้ละทิ้งสิ่งที่สมควรทำ และละทิ้งวาญิบที่เป็นพันธะบนตัวเขา นั่นคือการเริ่มต้นด้วยการให้สิทธิแก่เจ้าหนี้ ซึ่งเป็นสิทธิของมนุษย์ เพราะเขาจะนับว่าเป็นผู้มีความสามารถ ก็ต่อเมื่อมีทรัพย์สินที่เหลือจากการชำระหนี้ที่ถึงกำหนดแล้ว และสามารถใช้ทรัพย์นั้นไปทำฮัจญ์ได้แต่หากเขาไม่ทำเช่นนั้น แล้วไปทำฮัจญ์โดยยังไม่ชำระหนี้ ฮัจญ์ของเขาก็ยังใช้ได้ อัลฮัมดุลิลลาฮ์
แหล่งที่มา ; เว็บไซต์ของท่านเชคอับดุลอะซีซ อิบนุบาซ ร่อฮิม่าฮุ้ลลอฮ์
https://binbaz.org.sa/fatwas/16706/حكم-حج-من-عليه-دين