คำถาม มัซฮับและแนวทางต่าง ๆ ที่เบี่ยงเบนออกจากแนวทางของท่านเราะสูล ﷺ มีอะไรบ้าง? และมีแนวทางซูฟีที่อยู่บนแนวทางอิสลามที่ถูกต้องหรือไม่? โปรดชี้แจงให้เราทราบ ขออัลลอฮ์ทรงตอบแทนความดีแก่ท่าน
คำตอบ ชัยคฺศอลิหฺ อัล-เฟาซาน ตอบว่า
แนวทางต่าง ๆ ที่เบี่ยงเบนออกจากแนวทางของท่านเราะสูล ﷺ นั้นมีมากมายจนไม่สามารถรวบรวมให้ครบทั้งหมดได้
ท่านนบี ﷺ ได้กล่าวว่า:
«افترقت اليهود على إحدى وسبعين فرقة، وافترقت النصارى على اثنتين وسبعين فرقة، وستفترق هذه الأمة على ثلاث وسبعين فرقة، كلها في النار إلا واحدة»
“ชาวยิวได้แตกออกเป็น 71 กลุ่ม ชาวคริสต์ได้แตกออกเป็น 72 กลุ่ม และประชาชาตินี้จะต้องแตกออกเป็น 73 กลุ่ม ทุกกลุ่มอยู่ในไฟนรก ยกเว้นเพียงกลุ่มเดียว”
ท่านนบี ﷺ ได้ชี้แจงว่า ประชาชาตินี้จะต้องแตกออกเป็น 73 กลุ่ม ซึ่งถือว่าเป็นจำนวนที่มาก และในปัจจุบันแขนงและการแตกสาขาของกลุ่มต่าง ๆ ก็มีจำนวนมากเช่นกัน แต่จำนวน 73 กลุ่มนั้น เป็น รากฐานของกลุ่มต่าง ๆ ดังที่บรรดานักวิชาการได้กล่าวไว้ มิฉะนั้นแล้ว กลุ่มที่หลงผิดนั้นมีจำนวนมากมายเหลือเกิน ขออัลลอฮ์ทรงคุ้มครองเรา และไม่มีมีกลุ่มใดที่จะรอดพ้น นอกจากเพียง กลุ่มเดียว จากกลุ่มที่มีอยู่มากมายเหล่านี้ กลุ่มที่รอดนั้นคือผู้ที่ดำเนินอยู่บนสิ่งเดียวกับที่ท่านนบี ﷺ และบรรดาศอฮาบะฮ์ของท่านเคยดำเนินอยู่
และพวกเขาคือผู้ที่ท่านนบี ﷺ ได้กล่าวถึงว่า:
«لا تزال طائفة من أمتي على الحق ظاهرين لا يضرهم من خذلهم ولا من خالفهم حتى يأتي أمر الله تبارك وتعالى وهم على ذلك»
“จะยังคงมีกลุ่มหนึ่งจากประชาชาติของฉันที่ยืนหยัดอยู่บนสัจธรรม และเป็นผู้ที่ได้รับชัยชนะ ผู้ที่ทอดทิ้งพวกเขาจะไม่สามารถทำอันตรายพวกเขาได้ และผู้ที่ต่อต้านพวกเขาก็ไม่สามารถทำอันตรายพวกเขาได้ จนกว่าพระบัญชาของอัลลอฮ์ ผู้ทรงจำเริญและสูงส่ง จะมาถึง ในขณะที่พวกเขายังคงอยู่บนแนวทางนั้น”
ดังนั้น มีกลุ่มเดียวเท่านั้นที่รอด พวกเขาคือ อะฮ์ลุซซุนนะฮ์วัลญะมาอะฮ์ ซึ่งเป็นผู้ที่ยังคงยึดมั่นและยืนหยัดอยู่บนสิ่งที่ท่านเราะสูล ﷺ และบรรดาศอฮาบะฮ์ของท่านเคยยึดถือ โดยพวกเขาไม่ได้เปลี่ยนแปลงและไม่ได้บิดเบือนสิ่งนั้น พวกเขาเหล่านี้คือกลุ่มที่รอดพ้น ส่วนผู้ที่นอกเหนือจากพวกเขา ก็เป็นผู้หลงผิด
และดังที่ท่านนบี ﷺ ได้แจ้งไว้ว่า พวกเขาเหล่านั้นอยู่ในไฟนรก สำหรับ แนวทางซูฟี นั้น เป็นแนวทางที่หลงผิดและเบี่ยงเบน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในยุคปัจจุบัน เพราะแนวทางซูฟีส่วนมากมีความเบี่ยงเบน เนื่องจากพวกเขาขัดแย้งกับสิ่งที่ท่านเราะสูล ﷺ และบรรดาศอฮาบะฮ์ของท่านเคยยึดถือ
ดังนั้น แนวทางเหล่านี้จึงอยู่ในกลุ่มของผู้ที่หลงผิด และบางครั้งความหลงผิดของพวกเขาอาจไปถึงขั้น กุฟรฺ (การปฏิเสธศรัทธา) ได้
เพราะในหมู่พวกเขามีกลุ่มที่ยึดถือแนวคิด وحدة الوجود ซึ่งหมายถึง “เอกภาพแห่งการมีอยู่” และคนเหล่านี้ถือว่าเป็นกลุ่มที่มีการปฏิเสธศรัทธาอย่างร้ายแรงที่สุด พวกเขาเป็นส่วนหนึ่งของสายซูฟี หรือเป็นกลุ่มสำคัญกลุ่มหนึ่งในบรรดาซูฟี
และในหมู่พวกเขายังมี الحلولية คือผู้ที่มีแนวคิดเรื่องการที่พระเจ้าสถิตหรือรวมอยู่ในสิ่งถูกสร้าง
และในปัจจุบันยังมีกลุ่มที่เรียกว่า บรรดาซัยยิดหรือผู้นำทางจิตวิญญาณ (السادة) ซึ่งถูกบูชานอกเหนือจากอัลลอฮ์ ผู้ที่ติดตามพวกเขาจะเข้าใกล้พวกเขาด้วยการประกอบอิบาดะฮ์ในรูปแบบต่าง ๆ
และพวกเขาจะเข้าไปหาสุสานและหลุมศพของบรรดาผู้นำเหล่านั้น หากพวกเขาเสียชีวิตแล้ว พร้อมกับประกอบการอิบาดะฮ์ต่าง ๆ เพื่อแสวงหาความใกล้ชิดต่อพวกเขา
พวกเขาหวัง ความช่วยเหลือ (المدد) จากคนเหล่านั้น และหวังให้คนเหล่านั้น ช่วยเหลือหรือเป็นผู้ไกล่เกลี่ยให้แก่พวกเขา (الشفاعة) และสิ่งอื่น ๆ ในลักษณะเดียวกัน
และหากผู้นำเหล่านั้นยังมีชีวิตอยู่ ผู้ที่ติดตามพวกเขาก็จะเชื่อฟังคำสั่งของพวกเขา แม้ว่าคำสั่งเหล่านั้นจะขัดแย้งกับสิ่งที่ท่านนบี ﷺ ได้นำมา เช่น
– ทำสิ่งที่หะรอมให้เป็นสิ่งที่หะลาล
– ทำสิ่งที่หะลาลให้เป็นสิ่งที่หะรอม
– เปลี่ยนแปลงบทบัญญัติของศาสนา
– และกำหนดแบบแผนหรือพิธีกรรมต่าง ๆ ที่ขัดแย้งกับสิ่งที่ท่านเราะสูล ﷺ เคยนำมา
สิ่งเหล่านี้มีอยู่มากในแนวทางซูฟีในปัจจุบัน และเราไม่ทราบว่ามีแนวทางซูฟีใดที่เป็น ซูฟีสายกลางและถูกต้อง อย่างแท้จริง แต่แนวทางซูฟีทั้งหมดมีความเบี่ยงเบน เพียงแต่ว่า ระดับของความเบี่ยงเบนนั้นแตกต่างกัน บางแนวทางมีความเบี่ยงเบนน้อยกว่าบางแนวทาง
อย่างไรก็ตาม ไม่ว่าจะเป็นซูฟีหรือกลุ่มอื่นใดก็ตาม ทุกคนที่ฝ่าฝืนทางนำของท่านนบี ﷺ และฝ่าฝืนซุนนะฮ์ของท่านนบี ﷺ ก็เป็นผู้หลงผิดและเบี่ยงเบน และตกอยู่ภายใต้คำเตือนอันรุนแรงนี้ ขออัลลอฮ์ทรงคุ้มครองเราให้พ้นจากสิ่งดังกล่าว
แหล่งที่มา ; มัจญ์มูอ์ ฟะตาวา ของชัยคฺศอลิหฺ อัล-เฟาซาน เล่ม 1 หน้า 22