คำถาม : ท่านเชคครับ สำหรับมะมูมที่มาละหมาดไม่ทันตั้งแต่เริ่มต้นกับอิมาม เขาจำเป็นต้องตั้งเจตนาในขณะกล่าวตักบีเราะตุลอิหฺรอมด้วยหรือไม่?
ชัยคฺมุฮัมมัด อิบนุ ศอลิหฺ อัล-อุษัยมีน رحمه الله ตอบว่า : จำเป็นครับ
เมื่อมะมูมมาถึงในขณะที่อิมามกำลังละหมาดอยู่ ไม่ว่าเขาจะมาทันอิมามในร็อกอะฮ์แรก ร็อกอะฮ์ที่สอง หรือหลังจากนั้น เขาจำเป็นต้องกล่าว ตักบีเราะตุลอิหฺรอม เพื่อเริ่มละหมาด
ผู้ถาม : แล้วถ้าเป็นคนที่มาละหมาดไม่ทันอิมาม เช่น เขามาถึงหลังจากที่อิมามสลามแล้ว และต้องการละหมาดตามมะมูมอีกคนหนึ่งที่กำลังลุกขึ้นมาชดใช้ละหมาดที่เขาพลาดไป จะต้องมีการตั้งเจตนาว่าเป็นมะมูมหรือไม่?
ชัยคฺ : หมายความว่า มีมะมูมคนหนึ่งกำลังชดใช้ละหมาดที่เขาขาดไปใช่ไหม?
ผู้ถาม : ใช่ครับ สมมุติว่ามะมูมคนหนึ่งมาละหมาดไม่ทันบางร็อกอะฮ์กับอิมาม เมื่ออิมามสลามแล้ว เขาก็ลุกขึ้นมาละหมาดต่อเพื่อชดใช้ร็อกอะฮ์ที่ขาดไป แล้วมีอีกคนหนึ่งเข้ามาภายหลังและต้องการละหมาดตามเขา แบบนี้ผู้ที่กำลังชดละหมาดจะต้องตั้งเจตนาว่าตนเองเป็นอิมามหรือไม่?
ชัยคฺ : หมายความว่า ต้องให้ผู้ที่กำลังชดละหมาดตั้งเจตนาว่าเป็นอิมามให้เขาหรือ?
ผู้ถาม : ใช่ครับ
ชัยคฺ : ประการแรก การกระทำเช่นนี้ไม่ใช่สิ่งที่เป็นที่จำเป็น และไม่ใช่สิ่งที่ศาสนากำหนดไว้ กล่าวคือ ไม่ควรที่คุณจะเข้ามาแล้วพบคนหนึ่งกำลังชดละหมาดที่เขาขาดไป จากนั้นคุณก็เข้าไปละหมาดตามเขาโดยถือว่าเขาเป็นอิมาม
ในเรื่องนี้บรรดานักวิชาการมีความเห็นแตกต่างกัน บางท่านเห็นว่า อนุญาต และบางท่านเห็นว่า ไม่อนุญาต
แต่ความเห็นที่ถูกต้องคือ อนุญาตให้ทำได้ แต่ไม่ควรทำ
หากคนที่กำลังชดใช้ละหมาดนั้นตั้งเจตนาว่าตนเองเป็นอิมามให้แก่ผู้ที่เข้ามาภายหลัง การละหมาดของทั้งสองคนก็ถูกต้อง ทั้งละหมาดของผู้ที่กำลังชดใช้และละหมาดของผู้ที่เข้ามาภายหลัง
แต่ถ้าเขาไม่ได้ตั้งเจตนาว่าตนเองเป็นอิมาม ตามความเห็นที่เป็นที่รู้จักในมัซฮับของอิมามอะหมัด การละหมาดของผู้ที่เข้ามาภายหลังจะไม่ถูกต้อง เพราะเขาตั้งเจตนาเป็นมะมูมคนที่ไม่ได้ตั้งเจตนาว่าจะเป็นอิมาม ดังนั้นเขาจึงต้องละหมาดใหม่
อีกความเห็นหนึ่งในเรื่องนี้ คือ สามารถละหมาดตามผู้ที่ไม่ได้ตั้งเจตนาว่าจะเป็นอิมามให้แก่เราได้
ดังนั้น ตามความเห็นนี้ ละหมาดของผู้ที่เข้ามาตามก็ถูกต้อง
อย่างไรก็ตาม ต้องเข้าใจตั้งแต่ต้นว่า การกระทำเช่นนี้ ไม่ใช่สิ่งที่ศาสนากำหนดหรือส่งเสริมให้ทำ
ดังนั้น เราจะไม่แนะนำให้คนทำเช่นนี้
หากมีคนเข้ามาในมัสญิดแล้วพบว่ามีคนหนึ่งกำลังชดใช้ละหมาดที่เขาขาดไป เราจะบอกเขาหรือว่า
“จงเข้าไปละหมาดตามเขา” ไม่ เราไม่กล่าวเช่นนั้น
แหล่งที่มา ; ลิกออ์ อัล-บาบ อัล-มัฟตูฮ์ ของชัยคฺมุฮัมมัด อิบนุ ศอลิหฺ อัล-อุษัยมีน رحمه الله, หน้า 17
https://al-fatawa.com/fatwa/125155/%D8%AD%D9%83%D9%85-%D8%A7%D9%85%D8%A7%D9%85%D8%A9-%D8%A7%D9%84%D9%85%D8%B3%D8%A8%D9%88%D9%82-%D8%A7%D8%A8%D9%86-%D8%B9%D8%AB%D9%8A%D9%85%D9%8A%D9%86